Praktična radionica i predstavljanje ključnih rezultata projekta Turizam 4.0 u Crnoj Gori

U okviru projekta „Provision of Digital Technologies Fostering Tourism 4.0 and Technological Learning in Montenegro“, 2. i 3. juna 2026. godine u Podgorici održan je dvodnevni program koji je objedinio praktičnu radionicu o digitalnim inovacijama za kulturnu baštinu i predstavljanje rezultata projekta i inovativnih koncepata za njenu digitalnu interpretaciju. Program je objedinio praktičnu radionicu o digitalnim inovacijama za kulturnu baštinu i predstavljanje ključnih rezultata projekta, kao i inovativnih koncepata razvijenih za njenu digitalnu interpretaciju.

Prvog dana programa, 2. juna, na Univerzitetu Donja Gorica (UDG) održana je praktična radionica posvećena digitalnoj dokumentaciji kulturne baštine. Učesnici su posjetili lokalitet Žabljak Crnojevića, gdje su imali priliku da se upoznaju sa metodama procjene lokaliteta, tehnikama digitalnog prikupljanja podataka i savremenim pristupima dokumentovanju kulturne baštine. Program je nastavljen na UDG-u kroz obradu fotografija i podataka, uključujući generisanje oblaka tačaka (point clouds) i teksturisanih 3D modela. Radionica je učesnicima pružila praktično iskustvo u primjeni naprednih digitalnih tehnologija i pokazala kako one mogu doprinijeti očuvanju i promociji kulturne baštine kroz inovativne turističke proizvode i iskustva.

Predstavljanje ključnih rezultata projekta, održano 3. juna na Arhitektonskom fakultetu Univerziteta Crne Gore, okupilo je predstavnike institucija, lokalnih samouprava, turističkih organizacija, tehnoloških kompanija, kreativnih industrija, akademske zajednice i stručnjake iz oblasti turizma, digitalne transformacije i zaštite kulturne baštine.

Prisutnima su se obratili ministarka turizma Crne Gore Simonida Kordić, sekretar Ministarstva ekonomije, turizma i sporta Republike Slovenije Janez Rogelj i predstavnik UNIDO-a Farrukh Alimdjanov. Govornici su istakli značaj digitalnih tehnologija, inovacija i međunarodne saradnje za unapređenje konkurentnosti crnogorskog turizma i valorizaciju bogate kulturne baštine Crne Gore.

Tokom projekta realizovani su digitalni snimci i 3D dokumentovanje lokaliteta kulturne baštine na Žabljaku Crnojevića i tvrđavi Goražda, organizovan ciklus edukativnih radionica o digitalnim inovacijama za kulturnu baštinu, uspostavljena digitalna platforma sa edukativnim sadržajima i rezultatima projekta, kao i sproveden Poziv za inovativne koncepte digitalne interpretacije kulturne baštine. Projekat se pridružio i evropskoj inicijativi TwinIt, doprinoseći evropskom prostoru podataka sa dva digitalna 3D modela kulturne baštine, čime je podržano njeno dugoročno očuvanje, dostupnost i ponovna upotreba u istraživačke, obrazovne i turističke svrhe.

Poseban dio događaja bilo je predstavljanje pobjedničkih rješenja nastalih kroz Poziv za inovativne koncepte:

• A Story of the Divine Seas, predstavila Matea Milić
• Digital Octoechos – Shadows of Žabljak Crnojevića, predstavio Vladimir Dimovski
• SHARP: Interactive 3D Learning Experience for Cultural Heritage, predstavila Milica Gogić

Povezujući digitalne tehnologije, kulturnu baštinu i principe Turizma 4.0, projekat doprinosi razvoju novih znanja, vještina i inovativnih rješenja koja podržavaju budući razvoj turizma u Crnoj Gori. Istovremeno, jača lokalne kapacitete, podstiče međusektorsku saradnju i pokazuje kako digitalne tehnologije mogu unaprijediti očuvanje, interpretaciju i promociju kulturne baštine.